Aandacht voor het Markiezenhofbosje. Een klein bos met een groot verhaal

Aandacht voor het Markiezenhofbosje

Een klein bos met een groot verhaal

Wie langs de Markiezenhof in Roden loopt, ziet misschien een klein bosje liggen tussen de huizen. Voor sommigen is het “gewoon wat groen”. Voor anderen is het een plek waar veel meer in zit. Dit bosje, dat door buurtbewoners het Markiezenhofbosje wordt genoemd, heeft een grote waarde voor natuur, historie en leefbaarheid in de wijk. Toch wordt het bosje nog vaak niet als zodanig gezien. Dat is zonde, want het verdient onze zorg en bescherming.

Een oud bosje in een jongere wijk

Het Markiezenhofbosje is geen aangelegd parkje. Het is een oud bosje, naar schatting meer dan honderd jaar oud. Het ligt dwars op het beekdal van Steenbergerloop, een klein stroomdalletje dat al eeuwenlang het landschap heeft gevormd. De achterkant van het bosje grenst aan een van de vijvers die er zijn gegraven. Aan weerszijden van het bosje liggen twee oude houtwallen. Ze staan in ieder geval al op de kaarten uit 1904 ingetekend. Deze wallen dienden vroeger als erfafscheiding en bescherming tegen vee en wind. Ze horen bij het historische esdorpenlandschap van deze streek.

In het bosje staan oude eiken, samen met veel andere soorten bomen en struiken, zoals meidoorn, hazelaar, lijsterbes, hulst, dennen en vlier. Deze soorten horen hier van nature thuis. Juist dat maakt het bosje zo bijzonder. Het is geen strak aangelegde groene strook, maar een stukje oud landschap dat de tijd heeft overleefd, midden in de buurt.

Van grote waarde voor vogels en dieren

Voor dieren is het Markiezenhofbosje een veilige haven. Vooral de vogelstand is opvallend rijk. Buurtbewoners zien en horen hier regelmatig de grote bonte specht, die met zijn roffelende geluid de aanwezigheid van oude bomen verraadt. Ook de appelvink, een vrij zeldzame vogel met een sterke snavel, is hier waargenomen. Verder leven er veel vogelsoorten als verschillende soorten mezen, de winterkoning en de roodborst, die graag schuilen in dicht struikgewas. Ook egels en de eekhoorn kwamen hier regelmatig op bezoek.

De vogels vinden in het bosje voedsel, rust en nestgelegenheid. Dat lukt alleen als het bosje voldoende structuur en diversiteit heeft. Oude bomen, dood hout en struiken spelen daarin een belangrijke rol. Het bosje draagt zo bij aan een hogere biodiversiteit in de wijk. Dat is niet alleen goed voor dieren, maar ook voor mensen.

Een beter woonklimaat voor de buurt

Groen in de buurt doet meer dan er mooi uitzien. Het Markiezenhofbosje zorgt voor koelte in de zomer, vangt fijnstof op en dempt geluid. Het helpt bij het vasthouden van

water bij hevige regen en draagt bij aan een gezonder leefklimaat. Voor bewoners is het bovendien een fijne plek om langs te lopen, even stil te staan of vogels te observeren.

Juist omdat het bosje klein is, is de waarde groot. Kleine stukjes natuur in woonwijken zijn vaak cruciaal als stapstenen voor dieren en als dagelijkse natuurbeleving voor mensen. Het bosje versterkt het karakter van de wijk en geeft een gevoel van verbondenheid met het landschap van vroeger.

Problemen: tuinafval en beschadiging

Helaas wordt het Markiezenhofbosje niet altijd goed behandeld. Het tuinseizoen is weer begonnen. Nog steeds wordt er (tuin)afval in het bosje gegooid. Denk aan snoeiafval, gras, bladeren en soms zelfs complete planten. Dit lijkt misschien onschuldig, maar het is dat niet.

Tuinplanten horen niet thuis in een oud bosje. Door het storten van tuinafval zijn er allerlei tuinplanten gaan groeien die de inheemse soorten verdringen. Onlangs is er zelfs een conifeer geplant in het bosje. Dit soort bomen past niet in deze omgeving en verstoort het natuurlijke evenwicht.

Ook worden bomen beschadigd en de bodem vervuild door het storten van zand en afval. De oude houtwallen, die al verwaarloosd en in verval zijn, raken daardoor verder aangetast. Zo gaat langzaam maar zeker het karakter van het oude bosje verloren.

In de afgelopen jaren zijn er steeds meer paden in het bosje ontstaan, wordt er in het bosje gegraven en worden bomen vernield. Ook zien we mountainbikers en zelfs scooters door het bosje rijden. Hierdoor worden de rustplekken voor dieren verstoord.

Wat kan wel, en wat niet?

Soms is het nodig om zand kwijt te raken bij tuinwerk. Het is belangrijk om te weten dat zand niet in het bosje thuishoort. Wie toch zand wil storten, wordt dringend gevraagd dit hoog op de houtwallen te doen en niet in het bos zelf. Zo blijft de bodem van het bosje intact en krijgen bomen en struiken een betere kans om te overleven.

Nog beter is natuurlijk om zand en tuinafval op de juiste manier af te voeren via de daarvoor bestemde voorzieningen. Het bosje is geen afvalplek, maar levend erfgoed.

Genieten van het bosje is natuurlijk belangrijk maar blijf op het pad en steek niet dwars door het bosje. Zo blijft het bosje ook aantrekkelijk voor dieren in de buurt.

Pogingen tot bescherming

Buurtbewoners hebben geprobeerd om de gemeente Noordenveld te interesseren voor het Markiezenhofbosje en het onderhoud van de houtwallen. Het leverde goede gesprekken op maar tot nu toe heeft dat nog niet tot structurele bescherming of herstel geleid. Wel is er een bord geplaatst waarop staat dat het verboden is om tuinafval in het

bosje te gooien. Dit heeft enig resultaat gehad: het dumpen is iets minder geworden. Maar helaas ligt het eerste tuinafval van dit jaar alweer achter het bordje.

Toch is het probleem nog niet opgelost. Zolang niet iedereen het belang van het bosje inziet, blijft het kwetsbaar. Bewustwording is daarom essentieel.

Een plek vol verhalen

Het Markiezenhofbosje is niet alleen van ecologische waarde, maar ook van historische betekenis. Volgens overlevering heeft in het bosje een onderduikershol gelegen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog schuilden hier drie jongeren, die zich moesten melden voor de Arbeidseinsatz. In een tijd van angst en onzekerheid bood het bosje beschutting.

Ook zou er vroeger een illegale jeneverstokerij hebben gestaan. De gestookte drank werd verkocht in een lokaal café. Deze verhalen, of ze nu volledig gedocumenteerd zijn of niet, geven het bosje een extra laag betekenis. Het is een plek waar natuur en menselijke geschiedenis samenkomen.

Samen zorgen voor het bosje

Het Markiezenhofbosje heeft geen grote woorden nodig, maar wel zorg en respect. Door het bosje te leren kennen en zijn waarde te erkennen, groeit de betrokkenheid. En met betrokkenheid komt bescherming.

Iedereen in de buurt kan daaraan bijdragen: door geen afval te dumpen, door elkaar aan te spreken, door te genieten van wat er wél is. Misschien kan het bosje in de toekomst zelfs een officiële status krijgen of geholpen worden met voorzichtig herstel van de houtwallen.

Het Markiezenhofbosje is klein, oud en kwetsbaar. Maar juist daarom is het zo waardevol. Het is een levend stukje geschiedenis en natuur in onze eigen achtertuin. Laten we er samen voor zorgen dat het er over honderd jaar nog steeds is.

Wij zijn op zoek naar jouw verhalen! Was dit bosje vroeger groter? Heb je er als kind hutten gebouwd voordat de wijk eromheen verrees, of weet je meer over de oorspronkelijke bomen en paden die er lagen? Misschien heb je nog oude foto’s uit de tijd dat de Markiezenhof nog in ontwikkeling was, of herinneringen aan hoe de natuur hier door de jaren heen is veranderd.

Help ons de geschiedenis van dit buurtbosje compleet te maken:

· Heb je verhalen over het bosje van vroeger?

· Bezit je beeldmateriaal van de omgeving van vóór de jaren '80/'90?

Deel je herinneringen met ons. Laat een reactie achter onder dit artikel of stuur een berichtje naar acbrasse@hotmail.com

Andre Brasse, mei 2026