Historische hitte in Drenthe: warmste junidag ooit gemeten, ook Noordenveld puft bij 36 graden

Historische hitte in Drenthe: warmste junidag ooit gemeten, ook Noordenveld puft bij 36 graden

Drenthe heeft vandaag de warmste junidag sinds het begin van de officiële metingen beleefd. Door een uitzonderlijke hittegolf die over het land trekt, steeg het kwik op het officiële meetstation in de provincie vanmiddag naar een recordhoogte van 35,6 graden. Nooit eerder was het in de maand juni zo heet in Drenthe. Ook in de gemeente Noordenveld was de hitte extreem; daar werd een maximumtemperatuur van 36 graden gemeten.

Code oranje en hittekracht 9

Het KNMI kondigde voor de provincie code oranje af vanwege de combinatie van extreme temperaturen en een zeer hoge luchtvochtigheid. Dit zorgde voor een hittekracht van 9 tot 10, wat zelfs voor gezonde mensen gezondheidsrisico's met zich meebrengt. In het zuiden en westen van het land was de situatie nog nijpender; daar gold vanwege temperaturen tot wel 39,4 graden code rood.

Noordenveld houdt het hoofd relatief koel

Hoewel de thermometer in de gemeente Noordenveld (met de kernen Roden, Norg en Peize) de 36 graden aantikte, hadden de inwoners hier een klein ecologisch voordeel. Uit recente data blijkt dat inwoners van Noordenveld relatief groene tuinen bezitten. Door de aanwezigheid van veel gras en bomen ligt de gevoelstemperatuur in de lokale achtertuinen tot wel vier graden lager dan in volledig betegelde tuinen, wat zorgde voor de nodige natuurlijke verkoeling in de woonwijken.

Oververhit asfalt en afgelaste evenementen

De extreme hitte liet diepe sporen na in de Drentse infrastructuur en het openbare leven:

• Infrastructuur: Op de A37 bij Emmen-Zuid moest een afrit worden afgesloten omdat het wegdek door de hitte omhoog was gekomen. Ook werkzaamheden in Zuidlaren liepen vertraging op omdat het asfalteren door de warmte onmogelijk werd.

• Afgelastingen: Verschillende buitenevenementen in de regio werden uit voorzorg geschrapt of ingekort om gezondheidsproblemen bij deelnemers te voorkomen.

Verkoeling pas na het weekend

De tropische hitte is nog niet direct voorbij. Het KNMI meldt dat code oranje ook vanavond en zaterdag van kracht blijft, waarbij er bovendien kans is op een zware en klamme tropische nacht. Pas na het weekend draait de wind en volgt er vanaf maandag overal in Drenthe merkbare verkoeling.

Klimaatverandering slaat toe: extreme hitte zoals vrijdag was vroeger een zeldzaamheid in Drenthe

De extreme temperaturen van vrijdag 26 juni 2026, waarbij het in Drenthe lokaal wel 36 graden werd, passen in een duidelijke trend. Hoewel Nederland in het verleden ook warme zomers kende, laten historische cijfers van het KNMI zien dat de hitte van tegenwoordig van een heel andere orde is. Dagen met zulke intense tropische waarden waren vroeger een absolute zeldzaamheid in de provincie.

Records uit de vorige eeuw verpulverd

Decennialang gold de legendarische zomer van 1944 als de absolute maatstaf voor extreme hitte in Nederland, met een landelijk record van 38,6 graden dat 75 jaar standhield. Die barrière werd tijdens de historische hittegolf van juli 2019 in één klap doorbroken toen het kwik in Noord-Brabant steeg tot een destijds ondenkbare 40,7 graden. Ook in Drenthe werden toen alle all-time records aangescherpt. Dagen zoals gisteren, waarop de grens van 35 graden in Drenthe gemakkelijk wordt gepasseerd, kwamen in de vorige eeuw nauwelijks voor.

Verzesvoudiging van extreem hete dagen

De statistieken van het KNMI over 'extreem warme dagen' – dagen waarop het ergens in het land 35 graden of warmer wordt – laten de snelle opwarming pijnlijk duidelijk zien:

• Twintigste eeuw (1901-2000): In een periode van honderd jaar kwam deze extreme hitte slechts 26 keer voor.

• Eenentwintigste eeuw (sinds 2000): In kortere tijd staat de teller inmiddels al op 43 extreem warme dagen. Dit betekent een verzesvoudiging van het aantal intense hittedagen per decennium.

Hittegolven nu drie graden warmer

Het is niet alleen vaker heet; de hittegolven zelf zijn ook een stuk grimmiger geworden. Volgens wetenschappelijk onderzoek van het KNMI is een hittegolf in ons huidige, opgewarmde klimaat gemiddeld 3 graden warmer dan een hittegolf met exact dezelfde weersomstandigheden in de negentiende eeuw. Daarnaast duren de warme periodes langer en koelt het 's nachts minder goed af, wat leidt tot een hogere belasting voor de volksgezondheid en de natuur.

Structurele verschuiving

Meteorologen benadrukken dat het Nederlandse weer structureel is veranderd. Waar een hittegolf vroeger een uitzonderlijk natuurverschijnsel was dat zich eens in de zoveel jaar voordeed, behoort extreme hitte tegenwoordig tot de vaste dynamiek van de Nederlandse zomer. De recordbrekende junidag in Drenthe is daar het nieuwste bewijs van.