Vapes verpatsen en drugs dealen: zichtbare zorgen in onze wijken

Kwart van de Groningers en Drenten maakt zich zorgen over georganiseerde en ondermijnende criminaliteit in de eigen buurt

In Groningen en Drenthe is – net als in andere delen van Nederland – in toenemende mate sprake van ondermijnende criminaliteit. Deze vorm van criminaliteit is vaak onzichtbaar voor inwoners. Toch maakt een kwart van de Groningers en Drenten zich zorgen over georganiseerde en ondermijnende criminaliteit in de eigen buurt, blijkt uit onderzoek van Sociaal Planbureau Groningen en Trendbureau Drenthe onder ruim 4.400 inwoners.

Hoewel inwoners vaak weinig direct merken van georganiseerde en ondermijnende criminaliteit, zoals witwassen, drugshandel, hennepkwekerijen of uitbuiting, leven er wel degelijk zorgen. Meer dan de helft van de inwoners denkt dat deze vormen van criminaliteit niet in hun buurt voorkomen. Tegelijk vermoedt één op de zes inwoners dat dit wél in de eigen buurt speelt. Volgens inwoners gaat het dan voornamelijk om drugsgerelateerde activiteiten, zoals productie, teelt of handel.  

Ondermijnende en georganiseerde criminaliteit kan negatieve gevolgen hebben voor de samenleving, zoals een afname van gevoelens van veiligheid, leefbaarheid en vertrouwen in de overheid. Ongeveer één op de drie Groningers en Drenten vindt dat georganiseerde criminaliteit een negatieve invloed heeft op de veiligheid en leefbaarheid in de buurt waarin zij wonen. Ongeveer een kwart van de inwoners maakt zich zorgen over georganiseerde criminaliteit in de eigen buurt of wijk. Toch voelen de meeste inwoners zich daar veilig.

Zorgen over jongeren

Steeds vaker betrekken criminelen jongeren bij georganiseerde criminaliteit. Ongeveer één op de zes inwoners vermoedt dat jongeren in de buurt betrokken zijn bij criminele activiteiten, het zou dan met name gaan om drugshandel. Gedrag zoals rondhangen op straat, het bezit van dure spullen en korte bezoekjes op verdachte plekken roept vragen op. Deze zorgen sluiten aan bij de resultaten van onderzoek onder het Groninger en Drentse Jeugdpanel. Vier op de tien jongeren van 12-18 jaar zeggen een leeftijdsgenoot te kennen waarvan zij denken dat die weleens strafbare klusjes doet voor een ander.

Meldingsbereidheid is laag, angst is belangrijke drempel

43% van de inwoners heeft in het afgelopen jaar in de eigen buurt weleens signalen gezien die kunnen wijzen op georganiseerde of ondermijnende criminaliteit. Toch worden deze signalen nauwelijks gemeld bij instanties. Twijfels over de ernst van de situatie, angst voor negatieve gevolgen en het idee dat melden weinig zin heeft maakt dat mensen de signalen negeren. Van de mensen die wel een melding maken is een kwart tot een derde ontevreden over de afhandeling daarvan.

Vertrouwen en aanpak

Hoewel het vertrouwen in politie en gemeenten in Groningen en Drenthe relatief hoog is, zijn inwoners ontevreden over de aanpak van georganiseerde criminaliteit. Volgens inwoners hebben instanties onvoldoende capaciteit en ontbreekt de zichtbaarheid van de aanpak. Tegelijkertijd benadrukken instanties dat zij de hulp van inwoners nodig hebben bij het tegengaan van georganiseerde en ondermijnende criminaliteit. Meer bekendheid met de signalen en het benoemen van de risico’s die met deze vormen van criminaliteit gepaard gaan is van belang om de alertheid en meldingsbereidheid onder inwoners te vergroten. Ook de mogelijkheden om anoniem te melden, die momenteel al bestaan via bijvoorbeeld Meld Misdaad Anoniem (M), zouden volgens de onderzoekers beter onder de aandacht gebracht moeten worden.